2 Aralık 2014 Salı

ŞAHMERDAN


Çocukluğumun ve gençliğimin geçtiği yerleri her zaman ibadet edercesine, huşu içerisinde gezer dolaşırım. Ağustos 2014 deki  Erzurum gezimde ayni kutsiyet içerisinde başladı ve doyamadan bitti. Erzurum muhakkak ki gelişmişti, hatta başkalarına göre güzelleşmişti, ancak bana yabancılaşmıştı, eski mahalleleri ve hatıralarımı boşuna aradım durdum.

Her seferinde uğrak mekanlarımdan biri olan; okuduğum dönemde “Erzurum Erkek Sanat Enstitüsü” şimdilerde Atatürk Endüstri ve Meslek Lisesi’ne uğramayı da tabii ihmal etmedim.  Dönemimden kalan eski taş binayı dolaştım. Yaz tatili nedeni ile öğrenim olmayan okulda yalnızca staj yapan öğrencilerin hummalı faaliyetleri  vardı. Ağaç İşleri Atölyesi stajyerleri, bir yerlere mobilya yetiştirmeye çalışıyordu. Kendi staj dönemimi ve Torna Tesviye Atölyesinde Erzurum ve çevre illerinin değişen araç plaka kalıplarını hazırladığımızı hatırladım. Şehir isimleri yazılan araç plakalarından kod numaralı plakalara geçildiğinde; 24, 25, 29 ve 36 kodlu plaka kalıplarını biz imal etmiş  ve staj sonunda döner sermayeden 362 Lira pirim almıştım. 

Kapısı kapalı olan Torna Tesviye Atölyesine giremeyince; dışarıdan ve pencerelerinden bakmak için yan bahçeye geçtiğimde, dönemimde atölye komşumuz olan  Demir İşleri Atölyesinin  kapısını açık görüp içeri dalıverdim. Önceki ziyaretlerimde, hatta mezuniyetimden beri girmediğim atölye belli ki önemini yitirmiş ve depo olarak kullanılıyordu, içerisindeki öğretmen ve şef odaları terk edilmiş  boştu.

Ama oda ne! Orada bir tanıdık vardı!  12-17 yaşlarımızdayken, çalıştığı anda yanına yaklaşmaktan ürktüğümüz bir tanıdık işte orada terk edilmiş ve yalnız başına masum masum duruyordu. Sanki  demir döverken;  duvarları sarsan, ta yan atölyede biz tesviyecilerin bile kulaklarını sağır eden o değildi. Hem sanki küçülmüştü! Bu muydu çocukluğumuzun o heybetli, hayallerimizdeki  adeta tavana değen heyula şahmerdanı! Faal miydi bugünde kullanılıyor muydu  bilmiyorum ama işte karşımda duruyordu!

Aradan tamı tamına 54 yıl geçmiş, ben çocukluk yıllarımı ta gerilerde bırakmış, adeta bir pirifani olmuştum,  o ise yıllara inat! Gencecik, taptaze  buradaydı.
  

*ŞAHMERDAN=Demir dövmek için metal sanayinde kullanılan tezgah. 

23 Kasım 2014 Pazar

Gündüz GÖZÜMOĞLU (1935-2014)

Gündüz Gözümoğlu; 1935 yılında Erzurum’da doğdu. Eğitimini Erzurum’da tamamlayarak, 1955 yılında Erzurum Lisesinden mezun oldu.  Daha lise öğrencisi iken sporun futbol ve kayakçılık dalları ile ilgilenerek Erzurum Dağcılık Futbol Kulübü, Gençlerbirliği  ve Erzurum Lisesi futbol takımlarında futbol oynadı,  kayak kaydı.  Müzik ile sporu uzun yıllar birlikte sürdürdü. Futboldaki başarılarını gol krallığıyla, kayaktaki başarısını ise Traplen’de birinci olarak süsledi.

Sporun yanı sıra, Halk Oyunları ve Halk Türküleri  Turizm Derneği korosunda Türk Halk Müziği sanatçısı olan ve bağlama çalan Gündüz Gözümoğlu; 1971 yılında açılan sınavı kazanarak, TRT Erzurum Radyosunda, sözleşmeli Türk Halk Müziği Bağlama Sanatçısı olarak göreve başladı.


Uzun yıllar mahalli folklora katkı sağlayan Gündüz Gözümoğlu, TRT Erzurum Radyosunda bağlama sanatçılığından sonra Koro Şefliği yaparak 1996 yılında emekliye ayrıldı, 21 Kasım 2014 tarihinde Erzurum’da vefat etti.

18 Kasım 2014 Salı

ÖZNÜ KÖPRÜSÜ

Öznü köprüsü, Ilıca (Aziziye) ilçesinde, Beypınarı  köyüne (Öznü) 5 km yakın bir mesafede, ve Karasu üzerindedir. Hazreti Ömer zamanında Anadolu’ya yürüyen  Araplarca yapılmış ve Osmanlı dönenimde onarım görmüştür. Cumhuriyet döneminde ise köprünün alt ayak kısımlarına demir bloklar döşenmiştir.

Köprü 87 metre uzunluğunda olup, dış satıh düzgün kesme taştan inşa edilerek  içi moloz taşlarla doldurulmuştur.

Akıntıya karşı olan kemerlerin tarafına keskin kesme taşlarla dalgakıranlar yapılarak, akıntının köprüye zarar vermesi önlenmiştir.    


Kaynak-Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Md.

ALTIN HALKALI KÖPRÜSÜ


Erzurum’da Aras Nehri üzerindeki Altın Halkalı Köprüsü’nün kitabesi günümüze gelemediğinden ne zaman ve kimin tarafından yaptırıldığı kesinlik kazanamamıştır. Kesme taştan, yuvarlak kemerli bir köprüdür, 13ncü yüzyılda yapıldığı mimari üslubundan anlaşılmaktadır.

Evliya Çelebi köprünün Melik Gazi tarafından yaptırıldığını yazmıştır. Ayrıca köprü yıkılır veya harap olursa onarılması için de mermer üzerine altından bir halka konulduğunu belirtmiştir. Bu yüzden de köprüye Altın Halkalı Köprü ismi yakıştırılmıştır.

TORTUM KESİKKÖPRÜ

Erzurum, Tortum ilçesindeki köprü Tortum-Çamlıyamaç yolu üzerindedir. Kitabesi bulunmadığından ne zaman ve kimin tarafından yaptırıldığı bilinmemektedir. Ancak yapı şeklinden Osmanlı döneminde yapıldığı anlaşılmaktadır.


Kaynak-Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Md.

ÇATAKSU TAVUSKER KÖYÜ TÜRBESİ


Olur ilçe merkezine 40 km. uzaklıkta bulunan Çataksu (Tavusker) köyündedir. 17nci ve 18nci yüzyıllar arasında Tavusker’de yaşayan Ahıska asıllı Türk Beylerinin yaptırdığı rivayet edilmektedir,  ayni adı taşıyan caminin 25 metre kadar uzağında bulunmaktadır.


Dört yanı açık, altı kesme taş, üstü tuğla kemerler üzerine kubbe ile örtülmüş bir yapıdır. Ortasında Hamşoğullarından bir kadına ait tek bir mezar vardır.

İRİAĞAÇ (PERNEK) KÖYÜ KIZ-OĞLAN KALELERİ

Oltu İlçesine 20 Km. uzaklıkta, bir birine 1.5 km mesafede iki kaledir. Pernek Kaleleri adıyla da bilinen kalelerden güneybatıdaki Kız Kalesidir. Burçlarından bazıları sağlam durumda olan kalenin Bizans döneminde faal olduğu anlaşılmaktadır.

Kuzeydoğuda yer alan ve kayalık bir tepeye kurulmuş olan diğer kaleye Oğlan Kalesi adı verilmektedir. Değişik dönemlere ait tamir izleri taşıyan sur duvarlarının çevirdiği kalede, bir kilise kalıntısı bulunmaktadır. Plan özelliği ve duvar tekniği bakımından XV.yy. dan önce yapıldığı sanılan kilise tek neflidir. Oldukça sade bir yapıdır.


Kaynak-Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Md.