Necip Asım YAZIKSIZ (1861-1935)

Necip Asım YAZIKSIZ; 1861 yılında Kilis’te doğdu. İlk ve orta öğrenimini Kilis’te yaptı. 1875’te Şam Askeri İdadisi’nde başladığı lise öğrenimine İstanbul’daki Kuleli Askeri Lisesi’nde devam etti. 1879’da girdiği Harbiye’den Piyade Mülazimi (Teğmen) rütbesi ile mezun oldu. 

Necip Asım YAZIKSIZ;TBMM'e 1927 yılında 3 ncü Yasama Yılı için Erzurum Milletvekili seçilerek, TBMM'de III., IV., V. dönem Erzurum milletvekili olarak yer aldı.

Necip Asım Bey,  Türk Ocakları’nın kuruluşunda rol aldı. Çoğu küçük risalelerden oluşan 40 civarında eser yayımladı. İlk kez Türk tarihini kaleme alanlardan birisidir. Türk dilinin sadeleşmesinde büyük emek sarfetmiştir. Türkiye’de dilbilimin gelişip yerleşmesinin öncülerindendir.

12 Aralık 1935, İstanbu'da hayatını kaybetti.

Ziyaettin GÖZÜBÜYÜK (1876-1944)

Ziyaettin Gözübüyük, 1876 yılında Erzurum’da doğdu, Erzurum Mülkiye Rüştiyesinden mezun olarak tahsiline medreselerde devam ederek, Arapça ve Farsça eğitimi aldı. Erzurum Daru'l-Hilafe (İmam Hatip Lisesi) Müdürlüğü, Maarif ve İstinaf Mahkemesi azalığı ve Erzurum Müftü vekilliği görevlerinde bulundu. 

Ziyaettin Gözübüyük, Erzurum Belediye Meclisi üyesi iken 23 Nisan 1920’de açılan TBMM’ye milletvekili seçilerek, mecliste 1nci ve 2 nci Dönem Erzurum Milletvekili olarak görev yaptı. 16 Aralık 1944 tarihinde vefat etti. 

Tümgeneral Rüştü SOYDAN (1876-1926)

Rüştü SOYDAN 1876 yılında Erzurum'da doğdu, Erzurum'da İlk okul ve Askeri Rüştiye eğitiminden sonra Harb Okuluna girdi.

İmparatorluğun çeşitli yerlerinde görev yapan Tümgeneral Rüştü SOYDAN, 1923 yılında TBMM'e II dönem Erzurum Milletvekili olarak girdi.

Harp Madalyası, Muharebe Gümüş İmtiyaz Madalyası, Mecidi Nişanı ve 2 nci Sınıf Demirsalib Nişanı sahibi Rüştü SOYDAN, 13 Temmuz 1926 tarihinde vefat etti.

Münir Hüsrev GÖLE (1890-1955)

Münir Hüsrev GÖLE 1890 yılın’da Bayburt’da doğdu, İlk ve Rüştiye tahsilini Bayburt’da yaparak Mekteb-i Mülkiye ye girdi, 1912 yılında mezun olarak Sadaret Kethüdalığı (İçişleri Bakanlığı) emrinde göreve başladı. 

Birçok yerde maiyet memurluklarında ve kaymakamlıklarda bulunan Münir Hüsrev Göle, Urfa’da, Birecik Kaymakamı iken “ Müdafaai Hukuk” teşkilatını kurarak,  Birecik’in Fransızlardan kurtarılması için bu teşkilatla birlikte Fransızlara karşı savaştı.

Birecik ve Urfa’nın kurtarılması üzerine Urfa Mutasarrıflığına tayin edilmiş ve Fransızlarla Ankara Anlaşmasının  akdedilmesi üzerine Gaziantep Müstakil Mutasarrıflığına getirilmiştir. Daha sonra Kozan, Afyon Müstakil Mutasarrıflıklarında bulunmuştur.

1923 yılında, Afyon Mutasarrıfı iken TBMM'e İkinci Dönem Erzurum Milletvekili seçilen  Kırmızı İstiklal Madalyası sahibi Münir Hüsrev GÖLE; 21 Ağustos 1955 günü vefat etmiştir.

Mehmet Raif DİNÇ “Hoca Raif Efendi “(1847-1949)

Mehmet Raif Dinç 1847 yılında Erzurum'da doğdu. Erzurum’da ilkokul ve Rüştiye’yi okuduktan sonra, Yetim Hoca Medresesi’ne devam etti. İstanbul Nüvvab Mektebi’ni (müftü veya müftü vekili yetiştiren okullar) bitirdi. 

Sırasıyla İspir, Doğubeyazıd, Bitlis, Urfa ve Gümüşhane Naibi (Kadı vekili, Kaza kadısı) oldu. İstanbul’da geçici bir vazife ile bulununca, İttihat ve Terakki Fırkası’na girdi. Bir süre sonra Erzurum kadısı tayin edildi.

1913 yılında II. Osmanlı Meclisine Erzurum mebusu seçildi ve mebusluğu III. Mecliste de devam etti. 1918’de İstanbul’da "Vilayet-i Şarkiye Müdafa-i Hukuk-i Milliye Cemiyeti" kurucularından oldu.

Mondros Mütarekesini izleyen işgal günlerinde Erzurum’a gelerek kurtuluş çaresi aramaya başladı. Mustafa Kemal Anadolu'ya geçerek Erzurum’a geldiğinde, kongrenin sonuna kadar kendisine yardımcı oldu. Kongrenin birinci gününde ve açılışında, Mustafa Kemal Kongre Başkanı seçilinceye kadar kongreye başkanlık yaptı. Erzurum Kongresi sonunda Temsil Heyetine seçilip Erzurum adına Sivas kongresine katıldı.

Hoca Raif Efendi 1923 yılında Erzurum, 1927’de Zonguldak, 1942’de Rize ve 1946’da yine Erzurum milletvekili olarak TBMM de bulundu.

30 Ekim 1949’da İstanbul’da Milletvekili iken vefat etti.

Mehmet Cazım DURU (1886-1961)

Mehmet Cazım Duru; 1886 yılına Erzurum'da doğdu. Özel hocalardan Arapça, Farsça ve İlmiye  dersleri alarak Mektebi Nüvvâb'a girerekmezun oldu. (Osmanlı İmparatorluğu'nda Kadı vekili yetiştiren okullar)

Mehmet Cazım Duru;Darül-Hilafe Medresesi Müderrisliği Fatih Camii Dersiamlığı (Fatih Camiinde ders veren öğretmen), Fetvahane-i Ali İlamat-ı Şeriye Mümeyizliği (Kadılar tarafından verilen kararları temyiz yoluyla inceleyen kurul) ve Temyiz Mahkemesi Şer'iye Dairesi Raportörlüğü yaptı.

1923 yılında TBMM'e İkinci Yasama Yılı Erzurum Milletvekili olarak giren Mehmet Cazım Duru; 24 Kasım 1961 tarihinde hayatını kaybetti.

Halet SAĞIROĞLU (1880-1947)

Halet Sağıroğlu 1880 yılında Kemah'da doğdu, Rüştiye eğitiminden sonra ailesi tarafından özel hocalardan ders aldırılarak; Arapça, Farsça öğrendi, Ziraat konusunda kendini yetiştirdi.

Muş Mutasarrıflığı,Gümrük ve inhisarlar Vekaleti Tetkik ve Murakabe Heyeti Üyesi ve Başkanlığı görevlerinde bulunduktan sonra Osmanlı Meclisi Mebusanına 2 ve 3 ncü Dönem Erzincan Milletvekili olarak girdi.

1923 yılında TBMM'e II dönem Erzurum Milletvekili olarak giren Halet Sağıroğlu; 27 Ocak 1947 tarihinde vefat etti.